پاسخی به ادعای تراب حق‌شناس

اشرف دهقانی

امروز مطلع شدم که نوشته ای با امضای تراب حق شناس در باره نوارهای گفتگو بین دو سازمان چریکهای فدائی خلق ایران و سازمان مجاهدین خلق ایران، از طریق اینترنت منتشر شده و در آن گفته شده است که در رابطه با ادعای ایشان که گویا آن نوارها را در “اواخر سال 1356 یا اوایل سال 1357” به رفیق حرمتی پور داده است، از طرف من برخورد “شایسته” ای صورت نگرفته است (در مقاله “ملاحظاتی در باره یک سند تاریخی” که من آن را در شهریور 1390، آگوست 2011 نوشته ام).

در مقاله مذکور که تنها بخش کوچکی از آن به موضوع نوارها اختصاص دارد، حرف اصلی من به صورت یک جمعبندی در آخر مقاله چنین بود که من نوارهای مورد بحث را “برای اولین بار پس از این که در سایت اندیشه و پیکار درج شد شنیدم، و به همین دلیل هم این ادعا که در سال 56 و یا 57 رفیق حرمتی پور آن ها را داشته است را با واقعیت منطبق نمی دانم.”

نوشته با امضای تراب حق شناس برای اثبات این که آن نوارها را به رفیق حرمتی پور داده است، دست به دامان افراد دیگری هم شده و توضیحاتی به نوشته اش مبنی بر این که این یا آن فرد هم آن نوارها را شنیده و به خاطر می آورد که آن ها را داشته است، اضافه کرده است. اگر این موضوع از اهمیتی برخوردار بود به راحتی می شد نه فقط تناقض کل این متن با خود واقعیات را نشان داد بلکه ضد و نقیض گوئی در آن و عدم هم خوانی پاراگراف های بالا و پائین آن متن با یکدیگر را هم بر ملا کرد، اما من در حال حاضر ضرورتی برای پرداختن به چنین امری نمی بینم.  ولی برای اطلاع افکار عمومی وظیفه خود می دانم یک بار دیگر قاطعانه بر صحت مطالبی که در مقاله “ملاحظاتی در باره یک سند تاریخی” در این زمینه نوشته ام پای فشرده و  مجدداً تأکید کنم که من آن نوارها را اولین بار بعد از انتشارشان توسط انتشارات “اندیشه و پیکار” شنیدم.

در پایان لازم می دانم این توصیه را به تراب حق شناس بکنم که برای کسب امتیاز، در صدد یافتن لیست افرادی نباشد که به زعم او نوار های مزبور را در اختیار داشته ولی آن ها را منتشر نکردند، خود وی در راس این لیست قرار دارد. این برخورد ذره ای از بار مسئولیت وی که با وجود در اختیار داشتن این نوارها تا بیش از سه دهه از انتشار آن ها خودداری کرد نمی کاهد – در حالی که اکنون انتشار آن نوارها را هم وسیله ای برای اثبات خود و فدایی ستیزی قرار داده است.  

در این جا برای آگاهی خواننده، مقاله “ملاحظاتی در باره یک سند تاریخی” را هم ضمیمه این متن می کنم تا هر کس با خواندن آن خود قضاوت کند که “برخورد شایسته” در نزد تراب حق شناس چه مفهومی دارد. 

12 اردیبهشت 1393 – (دوم ماه مه 2014)

postmaster@siahkal.com

لینک مطلب:    https://fadaee.org/pdf/PF148-molahezate-yek-sanad-tarikhi.pdf

ملاحظاتی در باره یک سند تاریخی !

به دنبال انتشار نوارهای گفتگو بین سازمان مجاهدين خلق ايران (سازمانی که تغییر ایدئولوژی داده بود) و سازمان چریکهای فدائی خلق ایران، “اندیشه و پیکار” اخیرا به انتشار نوارهای دیگری نیز مبادرت نموده که با عنوان “گفتگو بین سازمان مجاهدین خلق ایران و گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق ایران” ، عرضه شده است.     

مسلم است که نوارهای به جا مانده از دهه 50، از آن جا که به هر حال در ارتباط با جنبش مسلحانه یعنی جنبشی هستند که یک دوره درخشان از تاریخ معاصر مردم مبارز ایران را رقم زد، به دلیل مستند بودنشان از اهمیت و ارزش تاریخی برخور دارند. آن ها به مثابه اسناد تاریخی می توانند در خدمت درک هر چه واقعی تر از مسایل و رویداد های پیش آمده در آن دهه  قرار گیرند. با گوش کردن به آن نوارها و جمعبندی مسایل مطروحه می توان درس ها و تجربیاتی آموخت و از آن ها در پیشبرد امر مبارزه درشرایط کنونی استفاده کرد. مثلاً نوارهای دور دوم اسنادی هستند که یک بار دیگر نشان می دهند که مخالفین تئوری مبارزه مسلحانه که در شرایط شبه دمکراسی بعد از سقوط رژیم شاه در قالب سازمان های مدافع به اصطلاح “کار آرام سیاسی” فعالیت می کردند، اساس نظراتی که علیه چریکهای فدائی خلق اشاعه می دادند را از حزب توده گرفته بودند. به طور کلی از بکار گیری روش تحریف در برخورد به نظرات علمی تئوریسین های چریکهای فدائی خلق، رفقا مسعود احمدزاده و امیر پرویز پویان گرفته تا نظرات تئوریکی چون نسبت دادن رادیکالیسم موجود در مبارزات دهه 50 به به اصطلاح یأس و نا امیدی خرده بورژوازی، همگی به حزب توده تعلق دارند.

نکته دیگر که به نظر می رسد که مورد توافق همه باشد این است که وقتی پای اسناد تاریخی در میان است، بسیار مهم و ضروری است که چه در نام گذاری و چه در معرفی و توضیحاتی که در مورد آن اسناد داده می شود، نهایت دقت بکار برده شده و با احساس مسئولیت کامل برخورد شود تا مبادا توضیح نادرستی ارائه گردد، یا تاریخ اشتباهی ذکر شود که در فهم واقعیت آن اسناد اخلال ایجاد کرده و  حقیقت را خدشه دار کند. مسلماً این نکته مهمی است، اما متأسفانه تا جائی که به توضیحات ارائه شده در اول نوارها یا فایل های صوتی منتشر شده برمی گردد، آن توضیحات نه تنها از دقت لازم برخوردار نیستند بلکه به واقع ایرادات جدی به آن ها وارد است. 

در ارتباط با نوارهای دور اول (نوارهائی که برخورد بسیار متین، منطقی و  توأم با قاطعیت رفیق حمید اشرف در آن ها زبانزد دوست و دشمن شد)، اگر مغرضین را کنار بگذاریم ، کسان دیگری ضمن قدردانی از اقدام “تراب حق شناس – اندیشه و پیکار”(1)  در انتشار آن نوارها، تا کنون از جنبه هائی به توضیح داده شده برای معرفی آن نوارها، ایرادات به جایی را وارد کرده و تذکرات لازمی را مطرح کرده اند – که در جهت یاری به فهم درست واقعیات، اصولاً باید با برخوردی شایسته مورد استقبال قرار گیرند.  یک مورد نیز وجود دارد که برخورد به آن را به عنوان  وظیفه ای مانده بر دوش خود می بینم که در همین نوشته به آن خواهم پرداخت.

اما موضوع اصلی بحث من در اینجا نوارهای دور دوم و یا در واقع در مورد توضیحی است که با امضای توأمان تراب حق شناس و اندیشه و پیکار به عنوان مقدمه و معرفی آن فایل های صوتی منتشر شده است. دراین توضیح ، چندین نکته نادرست و انحرافی وجود دارد که من در این جا فقط به بعضی از آن ها به طور گذرا اشاره خواهم کرد و بیشتر روی یک مورد برجسته متمرکز خواهم شد که مربوط به برخوردی کاملاً غیر مسئولانه با سازمان چریکهای فدائی خلق در دوره رفیق حمید اشرف است؛ موردی که طی آن نویسنده یا نویسندگان توضیح مورد نظر (از این به بعد “توضیح”)، خواسته یا ناخواسته، آگاهانه یا نا آگاهانه به اشاعه ادعاهای بی اساس و تکرار اتهامات کینه توزانه حزب توده علیه سازمان ما، پرداخته اند. این، موضوعی است که حتماً لازم است نادرستی و غیر واقعی بودن آن نشان داده شود تا مبادا فردا به عنوان به اصطلاح “سند” بر علیه چریکهای فدائی خلق بکار گرفته شود و در فهم درست حقایق تاریخی ایجاد سردرگمی نماید.

یک طرف گفتگو در فایل های مورد بحث، آن طور که در توضیح فوق الذکر  گفته شده، دو تن از افرادی هستند که تاجائی که تا الان معلوم گشته همراه عده ای در آبان ماه سال 1355 از سازمان چریکهای فدائی خلق ایران عملاً جدا شدند. تعدادی که از قرار از همان آغاز در ارتباط با حزب توده قرار گرفتند؛ و درست در همین رابطه در آبان ماه سال 1356 “گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق”، اعلام موجودیت کرد. تا کنون سند و مدرکی بدست نیامده است که نشان دهد که حزب توده در زمانی که هنوز سازمان ما دچار ضربه های بزرگ سال 55 نشده بود، بدرون آن رخنه کرده و با این افراد در درون سازمان در تماس بوده است (اگر چنین امری واقعیت داشته باشد، آن وقت ممکن است بتوان سرنخ آن ضربه ها را نیز بدست آورد)، اما ارتباط گیری حزب توده با آن افراد در شرایط خاص بعد از ضربه های اساسی تیر ماه به سازمان که طی آن رفیق حمید اشرف و رفقای همراه وی به شهادت رسیدند، واقعیت دارد. در آن دوره به دلیل سنگینی ضربه ها، از هر نظر شرایط بسیار ناگواری بوجود آمده بود. در این میان، بسیاری از ارتباطات از هم گسسته بود و خیلی ها با گرفتار شدن در یک شرایط سخت، برای حفظ خود و اجتناب از دستگیر شدن، مجبور می شدند برای دریافت کمکی به طور اضطراری با دوستان و آشنایان قدیمی خود تماس بگیرند. در چنین شرایطی کاملاً قابل تصور است که کسانی هم به تور حزب توده خورده و در آن گرفتار آمده باشند، همان طور که بعضی ها نیز موفق شده بودند که با سازمان مجاهدین خلق ارتباط برقرار کنند که البته از آن طریق دوباره به سازمان چریکهای فدائی خلق وصل شدند. در یک نوشته مرکزیت سازمان مجاهدین به تاریخ 31 شهریور همان سال به این موضوع اشاره شده. در آن جا آمده است: “…ما در همین جریانات ( جریان تماس های اضطراری با برخی از رفقای فدائی که ارتباطشان قطع شده بود و یا تماس های دیگری که به علت حوادث این ماه ها با رفقای دیگر دست داده بود) با قریب بیش از 10 نفر از اعضاء سازمان شما برخورد داشتیم…” (رجوع کنید به “مسایل حاد جنبش ما”، دومین نشریه بحث بین سازمان مجاهدین خلق ایران و سازمان چریکهای فدائی خلق ایران- از انتشارات س.م.خ.ا اسفند ماه 1355)

هرچند به اظهارات حزب توده در این مورد باید با احتیاط برخورد کرد و نمی توان آن ها را بدون چون و چرا و تحقیق پذیرفت، اما لازم است آن ها را هم در نظر گرفت. در مطلبی تحت عنوان “روزگاری که سپری شد” از یک توده ای به نام علی خدائی، چنین آمده است: “ارتباط ما با رفقای منشعب در تهران منظم شد. آن ها سئوالاتی داشتند که تا گرفتن پاسخ آن ها و قانع شدن حاضر نبودند مشی مسلحانه را بکلی کنار بگذارند و به حزب بپیوندند. از سوی این گروه زنده یاد فرزاد دادگر به همراه سیامک (حسین قلمبر) با نوید در ارتباط قرار گرفتند……. قلمبر مسئول تشکیلات این گروه بود و فرزاد مسئول ایدئولوژیک و یا چیزی شبیه آن……سرانجام این گروه پذیرفتند که مشی مسلحانه را کنار بگذارند و زندگی عادی و توده ای را شروع کنند.” در فایل های صوتی منتشر شده از طرف “اندیشه و پیکار” هم کاملاً می توان متوجه شد که تقی شهرام از وجود رابطه بین آن افراد جدا شده از سازمان با حزب توده مطلع است و سعی می کند که دو فردی که با آن ها به گفتگو نشسته است را متوجه خطرات این رابطه بکند. مثلاً از حزب توده به عنوان یک جریان پلیسی نام می برد و می گوید که “خدا عالمه که حزب توده ، حزب ساواکه یا حزب توده است اصلاً “،  و مشخصاً به گفته دو فرد مورد گفتگوی خود اشاره می کند که گفته اند با یک “توده ای” در ارتباطند که نشریات حزب توده را به آن ها می دهد (نوار 8 از دقیقه 36 به بعد). البته همه بحث و نظری که دو فرد طرف گفتگو با شهرام در این فایل ها مطرح می کنند خود آشکارا نشان می دهد که آن دو تحت تعلیم “توده ای” ها قرار گرفته و هم چون شاگردانی که تازه چیزی را یاد گرفته اند، آن تعلیمات را تکرار می کنند.

در ارتباط با “توضیح” بر فایل های مورد بحث، یکی از موارد نادرست، نام گذاری هائی است که روی صدای افراد طرف دوم گفتگو، بدون ارائه هیچ نشانه و سندی صورت گرفته. در “توضیح”،  این جملات نوشته شده اند: “در این گفتگو از سوی س م خ ا، محمد تقی شهرام و از سوی گروه منشعب از س چ ف خ ا، تورج حیدری بیگوند و احتمالا، حسین قلمبر(سیامک) حضور داشته اند.” باید گفت نامی که برای بخش اول گفتگو عنوان شده، کاملاً قابل قبول است. چرا که در یک طرف از گفتگوها، صدای تقی شهرام شنیده می شود (این همان صداست که طرف گفتگو با رفیق حمید اشرف در نوارهای دور اول است)، اما درمورد بخش دیگر این گفتگو چه باید گفت!؟ به عبارت دیگر این ادعای “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” را بر چه اساسی باید قبول کرد که گویا در طرف دیگر این گفتگو تورج حیدری بیگوند و “احتمالا حسین قلمبر (سیامک)” حضور داشته اند.”!؟ این موضوع با تاریخ گفتگوها هم مرتبط است.

با گوش کردن دقیق به نوارهای عرضه شده می توان متوجه شد که دو نفری که اسامی فوق الذکر روی آن ها گذاشته شده، خود را به تقی شهرام ، وابسته به یک گروه مستقل معرفی کرده اند و شهرام نیز درست با این تصور با آن ها به گفتگو نشسته است. اما آن چه در “توضیح” آمده، با امر فوق –  چه در مورد یکی از نام ها و چه تاریخی که برای گفتگوها ذکر شده – مغایرت دارد. 

زمان و تاریخ در یک سند از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. به خصوص در مورد مشخص این فایل ها هرگونه پس و پیش کردن آن، منجر به تعابیر تاریخی متفاوت و یا مغایر با واقعیت می گردد. مثلاً اگر تاریخی که امضاء کنندگان “توضیح” برای این گفتگوها تعیین کرده اند را حقیقت بپنداریم ( تاریخ اواخر شهریور 1355 را ذکر کرده اند)، با توجه به این که در این تاریخ هیچ گونه جدائی از سازمان چریکهای فدائی خلق صورت نگرفته و گروه مستقلی بوجود نیامده بود، آن وقت باید نتیجه گرفت که سازمان مجاهدین خلق در آن زمان در امور داخلی یک سازمان دیگر دخالت کرده و با افرادی از سازمان ما که هنوز در درون آن بودند ، مخفیانه ارتباط برقرار کرده و با آن ها جلسات بحث و گفتگو ترتیب می داده است. یعنی گویا آن ها از روش های ناسالم و تاکتیک هائی استفاده می کرده اند که در جنبش ایران به عنوان روش ها و تاکتیک های کثیف و رسوای حزب توده خائن و ضد خلق شناخته می شوند. ممکن است گفته شود که این تماس و گفتگوها در دوره قطع ارتباط بین دو سازمان صورت گرفته. ولی تاریخ آخر شهریور 1355 که برای این گفتگوها ذکر شده تاریخی است که دو سازمان مذکور با هم در ارتباط بودند، به طوری که در این تاریخ مرکزیت سازمان مجاهدین برای سازمان چریکهای فدائی خلق نامه نوشته است (نگاه کنید به “مسائل حاد جنبش ما، دومین نشریه بحث بین س.م.خ.ا و س.چ.ف.خ.ا). اتفاقاً در آن نامه مشخص شده که ارتباط دو سازمان بعد از وقفه ای کوتاه پس از ضربه 8 تیر، دوباره – و مدت ها قبل از آخر شهریور 1355- برقرار شده بود. (2)

علاوه بر تعابیر غیر واقعی که ممکن است از تاریخ نادرست ذکر شده حاصل شود، امضاء کنندگان “توضیح”، وقتی از حضور تورج حیدری بیگوند در آن نوارها صحبت کرده اند، متوجه معانی ای که از این ادعا عاید می شود هم  نبوده اند. بیگوند کسی است که حزب توده مدعی شد که می خواسته است از سازمان چریکهای فدائی خلق انشعاب کند ولی قبل از آن در مهرماه 1355 در درگیری با ساواک کشته شد. نام بیگوند را در واقع حزب توده با انتشار کتابی به نام او بر سر زبان ها انداخت. (3)  امضاء کنندگان “توضیح” (تراب حق شناس- اندیشه و پیکار)، صرفاً به خاطر این که آن به اصطلاح حزب در تعقیب منافع ضد خلقی اش علیه چریکهای فدائی خلق، بیگوند را به عنوان یک رفیق شهید، رهبر گروه منشعبین معرفی کرده، نام یک طرف گفتگو در آن نوارها با تقی شهرام را بیگوند ذکر کرده اند. اگر غیر از این است ، آن ها باید توضیح دهند که چه کسی به آن ها گفته است که یکی از آن صداها متعلق به بیگوند و دیگری متعلق به قلمبر است؟  در این رابطه شاهدی معرفی نشده و یا مدرکی ارائه نشده است. از طرف دیگر، اساساً تورج بیگوند که هنوز از سازمان انشعاب نکرده و یک ماه قبل از این که کسانی از آن جدا شوند به شهادت رسیده بود، نمی توانسته یک طرف گفتگو با تقی شهرام  بوده باشد. در واقعیت امر، طرف گفتگوی شهرام، نه تورج بیگوند در اواخر شهریور 1355 بلکه افراد گروهی بودند که حتی مدت ها از شکل گیری آن گذشته بود. مدرکی در دست است که حقیقت این امر را ثابت می کند و در خود متن گفتگوی آغازین در این نوارها می توان به آن دست یافت. درست در آغاز و اول نوار های منتشر شده – در ادامه صحبتی که در نوار های عرضه شده موجود نیست- جملات زیر شنیده می شود:

“صدای اول: …دستور جلسه هست که شما هم با هاش موافقید که؟

تقی شهرام: مواردی نیست که بهش اضافه بکنید، یا به اصطلاح موارد اضافی نداره از نظر شما؟

صدای دوم: یک قسمتی هست راجع به انشعاب چند تا رفیق از ما …

تقی شهرام :صحیح، یعنی از گروه مجدد شما…!

صدای دوم: آره. “

همان طور که ملاحظه می شود تقی شهرام در ارتباط با صحبت “صدای دوم” که می گوید “انشعاب چند تا رفیق از ما”، می پرسد: ” از گروه مجدد شما؟” این جملات اولاً بیانگر آنند که طرف گفتگوی شهرام، افراد یک گروه شکل گرفته هستند. ثانیاً آن ها از “انشعاب چند تا رفیق” از گروه خودشان به تقی شهرام می گویند. این به معنی آن است که موقع ضبط نوارهای مورد بحث، حتی مدتی از جدائی آن ها از سازمان و شکل گیری آن گروه مستقل گذشته بود، به طوری که به قول سخن صدای دوم ، “چند تا رفیق” دیگه هم در طی مدتی مجدداً از آن ها انشعاب کرده بودند. همه این ها نشان می دهند که گفتگوها باید مدتی بعد از جدائی تعدادی از سازمان، یعنی مدتی بعد از آبان ماه صورت گرفته باشد. بر این اساس نه ذکر تاریخ شهریور 1355 از طرف امضاء کنندگان “توضیح” درست است و نه عنوان کردن تورج بیگوند به عنوان یکی از طرفین گفتگوها در این نوار ها!. 

در اینجا جا دارد که در حاشیه موضوع هم که شده، در دفاع از تورج حیدری بیگوند و برای ثبت در تاریخ بگویم که به کسی که هنوز از سازمانی انشعاب نکرده و با هر عقیده و نظری، در درون آن سازمان به شهادت رسیده، نمی توان مارک و برچسب منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق را زد. در سال 1356، در شرایطی که “چریک فدائی” نامی بسیار محبوب و حتی مقدس برای توده های مردم بود، حزب توده در جهت پیشبرد امیال تبهکارانه اش، به شهیدی نیاز داشت که به هر صورت، با آن نام محبوب مرتبط باشد. از این رو ، ضمن علم کردن گروهی در مقابل سازمان چریکهای فدائی خلق، شهید مورد نیاز خود را در تورج بیگوند پیدا کرد. حال اگر نه ادعاها و پیش بینی ها و غیره بلکه خود واقعیت مورد قضاوت قرار بگیرد – با توجه به این که تورج بیگوند از سازمان چریکهای فدائی خلق انشعاب نکرده و در درون آن سازمان به شهادت رسیده است – بیشتر از این نباید اجازه داد که حزب توده، تورج بیگوند را منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق خوانده و با سوء استفاده از شهادت او، به اشاعه اندیشه های منحط خود بپردازد.

اکنون به داستان عرضه شده در”توضیح”، علیه سازمان چریکهای فدائی خلق بپردازم که نمی توان باور کرد که ابداع کنندگانش حزب توده نبوده بلکه “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” می باشند. 

در متن “توضیح”، با توسل به داستانی که ابداع کنندگان اصلی اش آن را برای تمسخر و بی اعتبار کردن و بی مایه نشان دادن سازمان ما (سازمان چریکهای فدائی خلق در دوره قبل از ضربه های سنگین تیر ماه 1355)، انشاء کرده اند، ادعاهائی شده است که اتهامات کذب و بی پایه ای بیش بر علیه این سازمان نیستند. ابتدا به این موضوع تأکید کنم که به طور کلی با توجه به این که سازمان چریکهای فدائی خلق در مرحله ای از رشد خود نتوانست به رهنمود های ارزشمند تئوریسین های خود یعنی رفقا مسعود احمدزاده و امیر پرویز پویان عمل نماید و گسست از تئوری ظفر نمون چریکهای فدائی خلق ایجاد شد (“تبلیغ مسلحانه” به جای “مبارزه مسلحانه هم استراتژی، هم تاکتیک” نشست)، این امر نتایج عملی ناگواری به بار آورد. از اواخر سال 1353 چه با ورود افراد زیادی با نظرگاه های مختلف و چه به طرق دیگری، سازمان در معرض هجوم نظرات انحرافی مختلف قرار گرفت. در نتیجه، نظرات انحرافی و حتی تردید در مورد صحت مشی مبارزه مسلحانه نمی توانست در درون آن سازمان بوجود نیاید. این، امری کاملاً پذیرفتنی است. اما وقتی صحبت نه به طور کلی بلکه از یک مورد مشخص است و گفته می شود که بیگوند “در اواسط سال ۱۳۵۴ شروع به انتقاد از مشی مبارزه مسلحانه پرداخت”، مدعیان این موضوع باید توضیح دهند که آن ها از کجا به این موضوع پی برده! و چنین حرفی و تاریخی که ذکر شده را از چه منبعی بدست آورده اند! و آن منبع تا چه حد دارای اعتبار است! و بر چه اساسی می توان به آن استناد کرد!؟ “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” که اصولاً می بایست برای نوار های مستند منتشر شده، توضیح مستندی ارائه بدهند، پاسخ مسایل فوق را بی جواب گذاشته و صرفاً ادعای حزب توده ای ها در اواخر سال 56 و سال 57 را تکرار کرده اند. برای تأکید بگویم که بحث در اینجا بر سر درستی یا نادرستی آن ادعا نیست. بحث بر سر طرز برخورد نویسنده و نویسندگان “توضیح” است که به هیچ وجه سعی نکرده اند مستند سخن بگویند و نشان دهند که منبع معتبری اظهارات آن ها را تأئید می کند!

 اما از این هم گذشته در ادامه، در مورد چگونگی ارتباط سازمان چریکهای فدائی خلق در همان زمان (به گفته “توضیح” اواسط سال 1354 که رفیق حمید اشرف و رفقای مسئول دیگر زنده بودند) با تورج بیگوند، مطالبی مطرح شده که اتهاماتی بیش نیستند. ادعا شده است که گویا “در این زمان س چ ف خ ا، وی را برای مطالعه بیشتر به یک خانه جداگانه، خارج از روابط مستمر سازمانی فرستاد و دو نفر رابط برایش تعیین کرد” ( تأکید از من است). معنی جملات فوق چیست؟ اساساً  زندگی در یک “خانه جداگانه، خارج از روابط مستمر سازمانی” را در عمل چگونه باید برای خود تصویر نمود؟  واضح است که با این ادعا سعی شده به خواننده القاء شود که بیگوند را به خاطر داشتن نظراتی مغایر با نظرات شناخته شده سازمان به خانه ای فرستاده بودند تا نتواند با کسی در ارتباط قرار گرفته و نظراتش را به دیگران منتقل بکند؟ (اتهام عدم تحمل نظرات مخالف به سازمان ما). اما اگر چنین است پس چرا گفته می شود که سازمان چریکهای فدائی خلق،” دو نفر رابط برایش تعیین کرد”!!؟ مگر در خانه های به اصطلاح “غیر جداگانه” سازمان در آن سال ها افراد با چند نفر در تماس بودند که او با وجود ارتباط با دو نفر از افراد سازمان، باز “خارج از روابط مستمر سازمانی” قرار داشته!!؟ اساساً “خانه جداگانه” از نظر “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” چه نوع خانه ای است؟ آیا امضاء کنندگان “توضیح” اگر هم هیچ وقت در دهه 50 در ایران نبوده و عملاً زندگی در خانه های جداگانه سازمان های چریکی را تجربه نکرده اند و به محدود بودن تعداد افراد در آن خانه ها وقوف ندارند، هیچ وقت هم راجع به این موضوع نشنیده اند که در آن سازمان ها افراد به صورت قبیله ای و ایلی در یک خانه یا محل بزرگ زندگی نمی کرده اند، بلکه سه – چهار نفره در خانه های جداگانه فعالیت می کردند!!؟  

تازه هر کسی که حداقل آشنائی به کار تشکیلاتی در دوره مورد نظر داشته باشد می داند که یک فرد در تشکیلات با یک فرد رابط در “روابط مستمر سازمانی” قرار می گرفت. حالا چرا با این که گفته می شود که تورج بیگوند “دو رابط” (که خود امر عجیبی است) داشته، باز در این داستان کذائی، او “خارج از روابط مستمر سازمانی” معرفی می شود!! از این هم گذشته، در ادامه مطلب عنوان می شود که گویا بیگوند نه فقط با دو رابط در ارتباط بوده بلکه او با یک نفر دیگر در آن خانه زندگی می کرده است که ابداع کنندگان این داستان کذائی، برای هرچه بیشتر “هیجان انگیز” کردن داستان، نام “نگهبان” به او داده اند. اما اگر فعلاً نام “نگهبان” را کنار بگذاریم و بر مبنای این داده ها پیش برویم که سازمان سه نفر را در تماس با تورج بیگوند قرار داده بوده، به خودی خود بر ادعای مبنی بر ایزوله کردن او – تا نظراتش در انزوا مانده و به کسی منتقل نشود – خط بطلان کشیده می شود.

با وارد شدن “نگهبان” به داستان فوق، “توضیح” دهندگان با احساس مسئولیت کامل (!!) در حقیقت سازمان چریکهای فدائی خلق در دوره رفیق حمید اشرف را متهم می کنند که گویا هر کسی را که در سازمان نظری مخالف داشت، زندانی کرده و بر سر او “نگهبان” می گماردند؟ یا حداقل آن ها ادعا میکنند که در یک مورد (مورد تورج بیگوند) چنین بوده است! آیا “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” این داستان را خود ابداع کرده و مسئولیت آن را می پذیرند؟ آیا حاضرند که با سند و مدرک چنین اتهامی را ثابت کنند! تا دیگران حرف آن ها را قبول کرده و با آن ها هم آواز شوند که گویا در سازمان چریکهای فدائی خلق در سال 1354، جو کاملاً غیر دموکراتیک حاکم بوده تا جائی که نظرات افراد را خفه کرده و خود آن ها را زندانی می کرده اند!؟ یا نه، چنین چیزی در اساس یک دروغ محض است و نویسنده یا نویسندگان “توضیح”  فقط به تصور این که انتشار نوار های صوتی فرصتی برایشان بوجود آورده که می توانند علیه سازمان چریکهای فدائی خلق هر اتهامی را وارد کنند، این داستان کذائی را از دشمنان مردم به عاریه گرفته و غیر مسئولانه تکرار کرده اند!؟

در ادامه داستان بی اعتبار فوق، این کوشش هم صورت گرفته که سازمان چریکهای فدائی خلق به اصطلاح بی مایه و پوسیده و شکست خورده نیز جلوه کند، چرا که در ادامه داستان معلوم می شود – یعنی ادعا شده – که علیرغم زندانی کردن بیگوند (به معنی گویا قرار دادن او در یک خانه جداگانه خارج از روابط مستمر سازمانی و گماردن نگهبان بر سر او) و به طور کلی علیرغم همه تلاش رفیق حمید اشرف و دیگر رفقای مسئول برای خفه کردن نظرات او در سازمان، وی “با بحث و گفتگو ، دو عضو رابط تشکیلات و یک عضو نگهبان خانه را نیز با خود همراه کرد.”! چه جای شادی و شعفی! نویسندگان اصلی این مهمل، از موفقیتی که روی کاغذ برای خود بدست آورده و رفقای ما را “شکست” داده اند البته که مسرور و شادمان شده اند! 

واقعیت این است که ابداع کنندگان مهملات فوق نه “تراب حق شناس – اندیشه و پیکار”، بلکه افرادی متعلق به جبهه دشمنان مردم یعنی “توده ای” ها هستند. گناه “تراب حق شناس – اندیشه و پیکار” ( بخوان بی مسئولیتی شان در انتشار هر مطلبی بر علیه سازمان چریکهای فدائی خلق)، فقط در آن است که ادعاهای بی سند و مدرک حزب توده رسوا و دشمن قسم خورد طبقه کارگر و چریکهای فدائی خلق و همه توده های ستمدیده ایران را بی چون و چرا به عنوان “حقیقت” با امضای خود به خورد خواننده داده اند. در واقع، آنچه “تراب حق شناس – اندیشه و پیکار” به نام و مسئولیت و امضای خود در “توضیح” منتشر کرده اند، جز اتهامات بی شرمانه و کینه توزانه “توده ای” ها بر علیه سازمان چریکهای فدائی خلق نیست؛ و “گناه” اینان فقط رونویسی کردن از روی دست آن عناصر ضد خلق و تکرار مهملات آن هاست. 

از “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” بپرسید که شاهد یا مدرک شما در اثبات چنان داستان کذائی چیست!؟ نه، این پرسش هم لازم نیست چون آن ها برای سخنان و “توضیح” خود “منابع” تعیین کرده اند. در نتیجه باید به سراغ “منابع” گویا “معتبر” آن ها رفت و دید که در آن جا چه ها علیه سازمان چریکهای فدائی خلق نوشته شده است.  یکی از “منابع” را نوارهای موجود معرفی کرده اند بدون آن که بگویند در سخنان چه کسی یا کسانی و در کدام قسمت از نوار ها چنان اباطیلی مطرح شده اند. هر کسی که به نوارهای مورد بحث گوش کرده باشد، با روشنی خواهد گفت که در آن نوارها چیزی در تأئید توضیح “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” وجود ندارد. بنابراین، ذکر چنین آدرسی به خصوص برای کسانی که نوارهای مورد بحث را گوش نکرده اند، نمی تواند جز نقش گمراه کنندگی داشته باشد.   

منبع دیگر، اظهارات یکی از “توده ای” ها است – آن هم “توده ای” که در دهه خونین 60 شخصاً همکار دستگاه سرکوب بود و دستش در دست جمهوری اسلامی جنایتکار قرار داشت.  متأسفانه امضاء کنندکان “توضیح”، حرف ها و ادعاهای چنین کسی را علیه سازمان چریکهای فدائی خلق، عیناً و بی و کم و کاست تکرار کرده اند. دراین جا روی این امر تأکید کنم که در این شکی نیست که برای پی بردن به حقیقتی می توان از منابع دشمن هم سود جست. ولی نمی توان و درست نیست که چشم بسته هر چه از زبان دشمن گفته شده است را حقیقت ناب تلقی کرده و به نام و اعتبار خود به خورد خواننده داد! ادعاهای هر کسی و به خصوص دشمنان شناخته شده مردم، از “توده ای” ها گرفته تا عوامل جمهوری اسلامی، را باید با داده ها و تجربیات عینی موجود سنجید و با تجزیه و تحلیل علت و منافعی که در پشت آن ادعاها و سخنان خوابیده است، با احتیاط به آن ها برخورد نموده و در صورت لزوم از آن ها استفاده کرد. اما “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” چنین کاری را نکرده اند، بلکه آن ها هر سخن و ادعای “توده ای” ها که تبهکاری و دشمنی کینه توزانه شان با توده های تحت ستم مردم و نیروهای انقلابی، حقیقت ثابت شده ای است را دربست قبول کرده و برای خواننده نقل کرده اند. مسلم است که اگر به جای امضای “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار”، امضای حزب توده در زیر آن “توضیح” بود، خواننده، تره هم برای آن ادعاها خورد نمی کرد. اما آن ها امضای خود را گذاشته و گوئی که منبع موثقی را معرفی می کنند، خواننده را رجوع داده اند به: “روزگاری که آسان سپری نشد، بخش دوم از یادمانده های علی خدائی”!!   

ببینیم، علی خدائی کیست؟ این شخص در نوشته ای تحت عنوان “روزهای دشواری که فدائی ها در انتظار یورش بودند”، خود را در پایان سال 61 ” عضو مشاور کمیته مرکزی حزب” (منظور حزب توده است) معرفی کرده و افزوده است که قبلاً “عضو رهبری سازمان نوید” بوده است. (سازمان نوید، خود را بخش فعال حزب توده در سال های قبل از قیام بهمن 57 در ایران معرفی کرده است). اما برای شناخت بیشتر او باید به این واقعیت اشاره کرد که در شرایطی که رژیم جمهوری اسلامی هجوم سراسری خود به مردم مبارز ایران را در سال 60 آغاز کرد، حزب توده و سازمان اکثریت به آستان بوسی این رژیم سرکوبگر رفته و با شرکت در سرکوب های خونین و جنایتکارانه جمهوری اسلامی، در عمل، نوکری و سرسپردگی خود را به سردمداران این رژیم نشان دادند. درست در زمانی که جمهوری اسلامی برای سرکوب کامل انقلاب دموکراتیک و ضد امپریالیستی توده های مبارز مردم به هر عمل شنیع و کثیف و جنایتکارانه ای دست می زد و از این رو فضای جامعه تماماً خونین بود و سعی می شد که ترس و رعب و وحشت جامعه را فرا گیرد، حزب توده و سازمان اکثریت، دم و دستگاه سیاسی خود را کاملاً در خدمت پیشبرد اهداف این رژیم قرار دادند. در “منبع” ای که “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” خواننده “توضیح” را به آن رجوع داده اند، فرد نامبرده اعتراف می کند که در آن سال های خونین به چه صورت با دستگاه های حکومتی در تماس بوده است. 

او از حوزه های حزبی و کوششی که برای پاک کردن آن از نفوذ عوامل غیر (ظاهراً عوامل حکومت) به عمل می آمده صحبت می کند: “ابتدا بصورت غیر منظم از حوزه هائی که حدس زده می شد کسانی به داخل آن ها نفوذ کرده اند گزارش های دقیق خواسته می شد. مسئولیت این حوزه ها به افراد ورزیده و اغلب زندان دیده سپرده شد. اما، از سال 1360 تصمیم گرفته شد که این حوزه ها دقیق تر زیر نظر قرار بگیرند و روی آن ها کار اطلاعاتی بشود. برای نمونه برخی از این افراد را تیم تعقیب ، دنبال کرده و خانه و پایگاه و ارتباط های او کشف و گزارش شده بود. در همین رابطه طرح تهیه بولتن هیات سیاسی تصویب شد که مجموعه گزارش های مربوط به این نوع حوزه ها و افراد باید به مسئول این بولتن می رسید و او آن ها را تنظیم کرده و دراختیار هیات سیاسی بگذارد. این بولتن فقط در یک نسخه تهیه می شد و در جلسات هیات سیاسی خوانده شده و بایگانی می شد. مسئولیت این بولتن را به من سپردند. محل تهیه این بولتن نیز دفتر زنده یاد “ترابی” وکیل حزب در خیابان جمهوری در نظر گرفته شد. یعنی همان دفتری که کارهای روابط عمومی و نامه نگاری های حزب با ارگان های حکومتی در آن جا انجام می شد. از جمله انتقال نامه ها و پیام ها و نظرات رهبری حزب برای آیت الله خمینی، یا نامه نگاری با ریاست وقت مجلس که هاشمی رفسنجانی بود و یا با زندان اوین و شخص اسدالله لاجوردی و دیگران.” (تأکید ها از نویسنده این سطور است)

بنابراین روشن است که علی خدائی که اظهارات و ادعاهای وی بر علیه سازمان چریکهای فدائی خلق از طرف “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” به عنوان منبع “موثق” به خواننده معرفی شده، یک “توده ای” خدمت گزار جمهوری اسلامی ، آن هم در شرایطی است که آن رژیم با قساوت و بی رحمی تمام حتی به بچه های 12-13 ساله مرتبط با سازمان های مخالف رژیم و از جمله مرتبط با سازمان پیکار، برخورد می کرد. فرد مذکور در چنین شرایطی با خود قصاب زندان اوین در ارتباط بود. خود وی می گوید: “من یادم هست که بارها برای ملاقات رفیق عموئی با اسدالله لاجوردی که هر دو یکدیگر را از زندان شاه می شناختند وقت ملاقات گرفتم”. روشن است که اظهارات چنین شخصی در مورد نیروهای انقلابی نمی تواند به زهر کینه و خشم، از نوع همان کینه و خشم لاجوردی ها نسبت به مردم و نیروهای انقلابی آلوده نباشد. چنین شخصی است که در آن به اصطلاح “منبع” معرفی شده ادعاها و اتهامات بی اساسی را علیه سازمان چریکهای فدائی خلق مطرح کرده و نوشته است: “عسگر آهنین جگر موفق شد اطلاعات دیگری در باره بحث های درونی رفقای چریک برخی خانه های تیمی بدست آورد. در جریان همین پیگیری معزز توانست جزوه حیدری بیگوند را از طریق آهنین جگر به هاتفی برساند. البته با این اطلاعات که بیگوند بدلیل نظراتی که پیدا کرده در سازمان چریک ها منزوی شده و حتی او را در یک خانه تیمی نیمه زندانی کرده اند و معزز مسئول ارتباط های او با خارج از خانه و خرید و دیگر امور است. در ادامه گفته شده است که: “معزز در حقیقتنگهبان بیگوند در آن خانه تیمی بود”. (تأکید ها از من است). فعلاً به کل این داستان که خود جای تأمل دارد نمی پردازم، ولی در ارتباط با بحث فعلی، همان طور که ملاحظه می شود “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار”، اظهارات بی سند و مدرک چنین شخصی را برای قبولاندن آن ادعاهای کذائی بر علیه سازمان چریکهای فدائی خلق به خواننده، به عنوان گویا منبع “موثق” خود معرفی کرده اند. 

در “منبع” گویا موثق دیگر “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار”،  یعنی در نوشته یک “توده ای” ضد خلق دیگر تحت عنوان “ع. الهی، مشی مسلحانه جانفشانی بی حاصل یک نسل انقلابیون ایران”، در ارتباط با تورج بیگوند ادعاها و اتهامات مشابهی مطرح شده اند. در آن جا چنین نوشته شده است : “انتشار آثارش را در سازمان ممنوع اعلام کردند و خودش را به خانه ای دیگر تبعید کردند.” این گویا همان “خانه جداگانه” است که در “توضیح” آمده. در ادامه گفته شده که “ارتباط با سازمان نوید” بعنوان نماد حزب توده ایران در آن سال ها در داخل کشور، از سوی همخانه و رابط بیگوند با سازمان چریک ها سرانجام برقرار شد، گرچه دیر هنگام و پس از کشته شدن بیگوند….. همخانه بیگوند که نقش نگهبان او در خانه محل تبعید او را داشت، “معزز” با نام مستعار “علی” به سازمان نوید منتقل شد”.  همان طور که ملاحظه شد، اکنون می توان معلوم کرد که “نگهبان” ذکر شده در داستان مطرح شده در توضیح “تراب حق شناس – اندیشه و پیکار” از کجا نشأت گرفته است! و خواننده کاملاً می تواند مطمئن شود که نویسنده یا نویسندگان “توضیح”، آن داستان کذائی و شخصیت “نگهبان” در آن را خود ابداع نکرده بلکه از جای دیگری اقتباس کرده اند. بقیه داستان نیز مثلاً آن جا که گویا بیگوند، “دو عضو رابط تشکیلات و یک عضو نگهبان” را با خود همراه می کند نیز از روی دست “توده ای” ها نوشته شده. در همان نوشته ع.الهی جملات زیر نوشته شده است: “اما این شورشی، آسان از عقاید و یافته های نوینش دست نکشید و در همان خانه ای که برای انزوا به آن منتقل شده بود، با همخانه و رابط سازمانی اش طرح بحث بر سر همین نظرات و یافته های نوین را ریخت. منطق و استدلال او که در همین کتاب حاضر می خوانید، آن چنان قوی بود که نگهبان خانه و دو رابط سازمانی این دوران او را نیز تحت تاثیر قرار داد”.)تأکید ها از من است). اگر به “توضیح” “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” رجوع کنیم خواهیم دید که آن ها همین حرف ها را با گذاشتن امضای خود به پای آن، صرفاً تکرار کرده اند. کپیه برداری اشان به این صورت است: “وی (بیگوند) با بحث و گفتگو، دو عضو رابط تشکیلات و یک عضو نگهبان خانه را نیز با خود همراه کرد.”

“رحمان هاتفی، مقدمه کتاب تورج حیدری بیگوند، انتشارات سازمان نوید، ۱۳۵۶”، منبع ذکر شده دیگری از طرف “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” است که با استفاه از آن مختصراً درمورد زندگی تورج بیگوند و حسین قلمبر توضیح داده اند. به طور کلی، همان طور که با نگاهی به “منبع” های معرفی شده ملاحظه شد، همه مطالبی که در ارتباط با داستان فوق در “توضیح” آمده بیانگر آن است که “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” صرفاً به پای اتهامات کینه توزانه حزب توده نسبت به سازمان انقلابی چریکهای فدائی خلق امضای خود را گذاشته و ضمن  اعتبار دادن به حزب توده رسوا و تطهیر” توده ای” ها، به نوبه خود خواسته یا ناخواسته کوشیده اند به اعتبار سازمان چریکهای فدائی خلق در دوره رفیق حمید اشرف لطمه بزنند.

واقعیت این است که آن چه به نام “گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق ایران” معروف شد، توسط حزب توده از میان افرادی که با سازمان چریکهای فدائی خلق شناخته می شدند، ساخته و پرداخته شده بود. در واقع، این حزب توده بود که با تئوری پردازی های خود به آن گروه هویت داد، واقعیتی که امروز خود “توده ای” ها هم به آن اعتراف می کنند. مثلاً در مطلبی تحت عنوان “این منطق خلع سلاح چریکی را با خود آورد”، نوشته اند: “بخش سوم بیانیه گروه منشعب از چریک های فدائی خلق را در این شماره راه توده می خوانید. این بیانیه را رحمان هاتفی بر مبنای چهار صفحه نظراتی که رفقای رابط منشعبین بعنوان جمعبندی خود در اختیار وی گذاشتند نوشته”.  در ادامه، گفته شده: “این بیانیه پایان مشی چریکی و ترور و پیوستن به مشی توده ای بود و سرانجام بحث های طولانی که هاتفی با زنده یاد فرزاد دادگر بعنوان رابط گروه داشت. در اصل، این بیانیه مفصل، خلاصه آن بحث های طولانی است که هاتفی با رفقای منشعب داشت و مسائلی که در آن طرح شده و می خوانید، تدقیق شده و تدوین شده همان بحث هاست.” در مطلب ذکر شده از ع. الهی نیز آمده است: “گروه منشعب از چریک های فدائی خلق از دل این بحث ها و دیدار هائی که بصورت نوبتی با رحمان هاتفی رهبر سازمان نوید ترتیب می یافت بیرون آمد”.  در مطلبی به اسم “نسل جوان چپ باید بخواند تا بداند چرا نباید گذشته را بار دیگر تکرار کرد” (راه توده 187 28.07.2008 )، در ارتباط با کتابی که با نام تورج حیدری بیگوند از طرف انتشارات حزب توده منتشر شده هم نوشته اند: “این کتاب در سال 1355 همراه با همین مقدمه و یک تحلیل همه جانبه از اوضاع ایران به قلم رحمان هاتفی رهبر سازمان نوید منتشر شد. مقدمه را رفقای منشعب نوشتند که می خوانید و تحلیل را هاتفی نوشت” (4) 

در آخر باید به دو مطلب دیگر نیز برخورد کنم. مورد اول مربوط به موضوعی است که در “توضیح” آمده. نویسنده یا نویسندگان آن توضیح نوشته اند که: “تورج بیگوند در ۱۲ مهرماه ۱۳۵۵ بر سر یک قرار تشکیلاتی لو رفت و به شهادت رسید. یک ماه بعد در آبان ماه ۱۳۵۵، گروه وی انشعاب را اعلام کرد و کمی بعد پیوستن به سازمان نوید (وابسته به حزب توده ایران) را اعلام نمود.”  قسمت اول تا “کمی بعد”، تقریباً تکرار جملاتی است که در مقدمه کتابی که حزب توده به نام بیگوند منتشر کرده آمده است. اما واقعیت به آن گونه نیست که در این جملات بیان شده. بیگوند در درون سازمان، گروهی نداشت که یک ماه پس از شهادت وی “انشعاب” را اعلام کند! “توده ای” ها و با رونویسی از آن ها ، “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار”، تعداد دوستان بیگوند را سه نفر ذکر کرده اند که البته آن ها هم یک گروه نبودند. اما با داده های موجود که البته نمی تون آن ها را کامل به حساب آورد، می توان گفت که پس از شهادت رفیق حمید اشرف و رفقای دیگر، در شرایط پراکندگی و قطع ارتباط ها و به طور کلی با به هم ریختن اوضاع سازمان، تعدادی که درستی مشی مسلحانه را مورد سئوال قرار داده و تردیدهای شان پس از ضربه های سنگین سال 1355 هم تقویت شده بود، در آبان ماه آن سال حساب خود را از بقیه رفقای سازمان جدا کردند. این عده که هنوز به صورت گروهی منسجم در نیامده بودند، جدائی خود را نیز با اطلاعیه ای اعلام نکردند. در طی مدتی بین آن ها و عناصری از حزب توده ارتباطی بر قرار می شود. این موضوع را “توده ای” ها به این شکل مطرح می کنند که آن ها از طریق امیر معزز، کسی که قبلاً با تورج بیگوند همخانه بود، توانسته اند با افراد دیگری از سازمان چریکهای فدائی خلق تماس بر قرار بکنند. بی تردید، ادعاهای حزب توده را بدون بررسی و تحقیق کامل نمی توان و نباید پذیرفت، ولی به طور کلی به گونه ای که واقعیت های بعدی بیانگرند، ارتباط حزب توده با جداشدگان از سازمان، یک واقعیت و امر محرزی است. دو فردی هم که در نوار های صوتی مورد بحث طرف گفتگوی تقی شهرام هستند، ارتباط خود با حزب توده را انکار نمی کنند.

آن چه مسلم است این است که آن چه به نام گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق معروف شده نه در آبان ماه همان سالی که سازمان چریکهای فدائی خلق مورد حملات شدید ساواک قرار گرفت، یعنی در سال 1355، بلکه آن گروه پس از آن تاریخ و بعد از یک سال ارتباط مداوم با حزب توده شکل گرفت. در واقعیت امر نیز اعلام موجودیت گروهی به نام “گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق” نه در سال 1355 بلکه در آبان ماه سال 1356 بود. تازه همین به اصطلاح “گروه منشعب” در سال 1356 نیز به رغم ادعای “توضیح”، “کمی بعد” پیوستن به سازمان نوید حزب توده را اعلام نکرد. به هیچ وجه! اگر با تعمق لازم به هدفی که حزب توده از اعلام انشعاب یک گروه از سازمان چریکهای فدائی خلق تعقیب می نمود، توجه کنیم، خواهیم دید که اتفاقاً حزب توده تا جائی که برایش مقدور بود می خواست از به اصطلاح “برگی” که بدست آورده بود، حداکثر استفاده را بکند و به راحتی حاضر نبود نام “چریکهای فدائی خلق” در دنباله گروه دست ساز خود را از دست بدهد. این به اصطلاح حزب، با همه کینه اش نسبت به چریکهای فدائی خلق، به خوبی از محبوبیت عنصر فدائی در میان مردم مطلع بود (و هست)؛ و هم چنین به درجه نفرت توده های مردم از آن حزب ضد خلقی نیز وقوف داشته و دارد. در چنین اوضاعی برای آن ها بسیار سودمند بود که تا می توانند سیاست ها و نظرات خود را تحت پوشش و نام “گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق” پیش ببرند. خودشان اذعان می کنند که وقتی در سال 57 می خواستند ستادی برای خود بزنند به دلیل آن که شدیداً در میان مردم منفور بودند (البته آن ها از مردم به عنوان طرفداران فدائی و مجاهد نام برده اند) با آن ها طوری برخورد می شد که “انگار مشتی جذامی می خواهند در یک محله اعیان نشین ساکن شوند” و می نویسند که در چنان شرایطی “رفقای منشعب” به داد شان رسیده اند! ( علی خدائی – روزگاری که آسان سپری نشد). روشن است که حزب توده به هیچ وجه نمی خواست که پس از اعلام انشعاب گروه مزبور، “کمی بعد” پیوستن به سازمان نوید اعلام شود. اما روزگار به خواست حزب توده پیش نرفت و مردم مبارز و آگاه ایران اجازه بازی بیشتر با “برگ” “گروه منشعب” را به آن حزب منفور ندادند. دقیقاً این توده مردم آگاه و مبارز بودند که حزب توده را مجبور کردند که زائیده خود را به درون خویش کشیده و دو روح را در یک قالب عرضه کند. از آن جا که این موضوع نمودار یک تجربه ارزشمند تاریخی است، در این جا تا حد امکان با جزئیات، چگونگی اجبار و زمان پیوستن گروه منشعب به حزب توده را ذکر می کنم. اما قبل از آن، این نکته را یاد آوری کنم که “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” که از نوشته “توده ای “فوق الذکر” علیه سازمان چریکهای فدائی خلق جملاتی برگزیده اند، می توانستند ببینند که در آن جا هم تاریخ پیوستن گروه منشعب به حزب توده، سال 57 بعد از “انقلاب” ذکر شده. در آن جا آمده است: “گروه منشعب از چریک های فدائی خلق از دل این بحث ها و دیدارهائی که بصورت نوبتی با رحمان هاتفی رهبر سازمان نوید ترتیب می یافت بیرون آمد و پس از انقلاب 57 در حزب توده ایران جای گرفته”.

بله، این مردم آگاه و مبارز ایران بودند که پس از علنی شدن سازمان های مخفی در سال 57 ، گروه منشعب را وادار کردند که نام چریکهای فدائی خلق را از دنباله اسم خود برداشته و بعد رسماً به حزب توده بپیوندد. این امر به زمانی برمی گردد که پرسنل نیروی هوائی در دانشگاه صنعتی میتینگی برگزار کرده بود. در آن میتنیگ وقتی نماینده گروه منشعب، خواست پیام اش را برای جمعیت بخواند، مردمی که در آن جا حضور داشتند، همه یک صدا فریاد زدند: نه، پیامش را نخواند. این ها همان هائی هستند که در روزهای سخت، فدائی ها را تنها گذاشتند. وضع طوری شد که نماینده “سازمان چریکهای فدائی خلق” (همان سازمانی که خود دچار اپورتونیسم گشته و باند فرخ نگهدار را به درون خود راه داده بود – گر چه در آن زمان مردم، این را نمی دانستند و به آن سازمان به مثابه سازمان واقعی چریکهای فدائی خلق می نگریستند)، پا در میانی کرد تا او بتواند پیامش را بخواند. اما باز جمعیت راضی نشد و این فریاد در فضا طنین انداز شد که تنها به این شرط بخواند که عبارت “وابسته به حزب توده” را هم به اسم خود اضافه کند. درست پس از این فضیحت بود که آن گروه دست ساز “توده ای” ها اعلام کرد که دیگر از اسم “گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق ایران” استفاده نخواهد کرد و “کمی بعد” ، در همان سال 1357 رسماً به حزب توده پیوست.

آخرین مطلب این نوشته را به یک موضوع در ارتباط با توضیح مبارز عزیز تراب حق شناس در مورد نوارهای دور اول که یکی از طرف های گفتگو رفیق حمید اشرف است، اختصاص می دهم. در آن توضیح گفته شده است: “از آن جا كه رفقاى فدائى در خارج كشور به دليل ضرباتى كه به سازمان چ. ف. خ. ا. وارد شده بود اين نوارها را دريافت نكرده بودند، رفيق شهيد محمد حرمتى پور كه نمايندهء سازمان چ. ف. خ. ا. در خارج بود در اواخر سال ۱۳۵۶ يا اوايل ۱۳۵۷ نسخهء ديگرى از نوارها را از ما خواست كه خودم در پاريس به وى دادم.” 

من وقتی با این بیان یا درست تر گفته شود ادعا روبرو شدم، واقعاً جا خوردم. عجبا از چه سخن گفته می شود؟ مگر ممکن است رفیق حرمتی پور چنان نوار هائی را از سازمان مجاهدین دریافت کرده باشد و من از وجود آن ها بی خبر بوده باشم. اتفاقاً تاریخ اواخر سال 1356 یا اوایل 1357 زمانی بود که بر عکس سال های قبل، من و رفیق حرمتی پور در تماس مداوم با یکدیگر بودیم. در ابتدا به حافظه خود شک کردم، ولی در همان حال فضای تیره و کدری که درست در همان مقطع بین مجاهدین و ما بوجود آمده بود از خاطرم گذشت. در چنان فضائی چطور ممکن بود مجاهدین سخاوت مندانه نوار گفتگوها را به رفیق حرمتی پور داده باشند؟  در آن مقطع سازمان مجاهدین خلق، نشریه شماره 2 درون دو سازمان مجاهدین خلق ایران و سازمان چریکهای فدائی خلق ایران را بدون موافقت و حتی اطلاع سازمان ما در کتابچه ای تحت عنوان “مسایل حاد جنبش ما” انتشار بیرونی داده بود. این کتابچه حاوی اتهامی ناروا و مملو از برخوردهای تنگ نظرانه نسبت به سازمان ما بود. تا جائی که ما در خارج از کشور در جریان بودیم، آن ها در برخوردهای حضوری شان با دیگران نیز به طور شفاهی به بد گوئی از سازمان ما پرداخته و به طور کلی بر خلاف سال های قبل از ضربه هشت تیر و شهادت رفیق حمید اشرف، نسبت به سازمان چریکهای فدائی خلق برخوردهای به قول معروف از بالا و غیر دوستانه ای داشتند. امروز در جنبش، هم کتابچه “مسایل حاد جنبش ما” موجود است، هم اعلامیه ای که در همان زمان از طرف سازمان چریکهای فدائی خلق در برخورد به اقدام آن ها و تکذیب اتهام ناروا و بی اساس شان به سازمان ما، منتشر شد، و هم نشریه شماره اول بحث بین دو سازمان با مقدمه ای که در آن هم برخورد مجاهدین مورد نقد قرار گرفته و از طرف سازمان چریکهای فدائی خلق انتشار یافت، وجود دارد. 

بی ارتباط نیست مطرح کنم که خیلی ها بعد از انتشار آن نوار های صوتی (نوار های گفتگوی رفیق حمید اشرف و رفقای دیگر)، روی ضرورتی انگشت گذاشتند، و آن این که به هنگام انتشار آن نوار ها می بایست دو موضوع به روشنی و با صراحت پاسخ داده می شد. اول این که چرا نوارها در مدت طولانی گذشته در اختیار عموم قرار داده نشده بودند و دوم و شاید مهم تر از اولی، چرا امروز، در تاریخ کنونی منتشر می شوند! این ها پرسش های کاملاً بجائی بوده و هستند، چرا که مسلماً تاریخ فقط یک رقم نیست بلکه معرف اوضاع و احوال و شرایط مخصوص به خود است و از این رو ضرورت هر اقدامی در ارتباط با شرایط خودش باید توضیح داده شود. اما در آن توضیح، از پاسخ به این دو سئوال اجتناب شده و گویا برای پر کردن جای خالی آن ها بود که این موضوع مطرح شده که نسخه ای از آن نوارها به فلانی و در چند سال بعد به بهمانی از سازمان چریکهای فدائی خلق داده شد. به نظر من علیرغم بجا و لازم بودن پرسش انتقادی فوق الذکر، صرف انتشار آن نوار ها و نوار های دیگر از طرف تراب حق شناس ارزشمند و قابل ارج گذاری است و تأکید بر این که گویا نوارها به این و آن هم داده شده بود، چیزی به ارج و ارزش آن اقدام اضافه نمی کند و مسلماً چیزی هم از آن کم نمی کند. اما پرسیدنی است که اساساً چه ضرورت و نیازی برای طرح چنین تأکیداتی وجود داشت!؟ در هر حال، واقعیت این است که من نیز مثل خیلی های دیگر صدای رفیق حمید اشرف و گفتگوهای مربوطه را پس از انتشار به صورت نوار های صوتی در اینترنت شنیدم. اگر رفیق حرمتی پور آن نوارها را در اختیار داشت مسلماً من باید اولین کسی می بودم که آن رفیق آن ها را برای گوش دادن ، به او داده باشد و در این صورت مسلماً ما در مورد مطالب آن با هم بحث و گفتگو می کردیم – که چنین نبود. 

برای من در ارتباط با این گفته که آن نوارها در اواخر سال 56 یا اوایل سال 57 به رفیق حرمتی پور داده شده بود، این سئوال هم مطرح است که اگر چنین نوارهائی در اختیار رفیق حرمتی پور بود حتماً آن ها را در اختیار رفقای دیگری هم که در آن زمان در کنار ما بودند قرار می داد. یا اگر در سال های بعد افراد وابسته به سازمان فدائی آن ها را در اختیار داشتند، حتماً تا به امروز (و قبل از انتشار آن نوار های صوتی) کسانی هم که تخصص خود را جمع آوری اطلاعات درست و نادرست از گذشته و عرضه آن ها به نام اطلاعات دست اول خود قرار داده اند، پیدا می شدند تا ده ها بار در مورد آن نوارها صحبت کرده و پز گوش کردن به آن نوارها را بدهند – که چون اطلاعی نداشته اند، ادعائی نکرده و چنین چیزی نگفته اند. همچنین تا کنون هیچ کس و در هیچ زمانی مدعی نشده که در مورد آن نوارها چیزی از رفیق حرمتی پور شنیده است. علاوه بر این ها، این به هیچ وجه قابل پذیرش نیست که رفیق حرمتی پور نوار صدای رفیق حمید اشرف را در اختیار داشته ولی با بی اعتنائی آن را به کناری گذاشته یا دور انداخته است! مطمئناً اگر او چنان نوارهائی در اختیار داشت حتی به خاطر حفظ صدای رفیق کبیرمان حمید اشرف هم شده بود، آن را در سال 57 با خود به ایران می برد. کما این که در موردی دیگر من خود چنین برخوردی داشتم. این مورد را در زیر به تفصیل توضیح می دهم که خود می تواند گواهی دهد که در صورت دراختیار داشتن نوارهای مورد بحث، با آن ها نیز برخورد مشابهی صورت می گرفت.

سال ها نوار سرودی از رفیق حمید اشرف و رفیق مرد دیگری که برایم شناخته نشد را به همراه داشتم. این نوار که در اواخر سال 1353 از آخرین ارتباط با رفقای داخل در خاورمیانه بدست ما رسیده بود، آن قدر برای من با اهمیت و با ارزش بود که آن را هیچ وقت از خودم دور نمی کردم. در آن سال ها من مرتب به این یا آن کشور مسافرت می کردم و به یک معنا در جای ثابتی به مدت طولانی مستقر نبودم. با این حال این نوار و هم چنین یادگاری هائی که از رفیق داداشی (رفیق محمد علی خسروی اردبیلی که درسال 1354 در جبهه نبرد در ظفار شهید شد) داشتم را به هر صورتی بود تا مقطع قیام بهمن 1357 تا زمان بازگشتم به ایران، حفظ کردم.  در ایران، یادگاری های رفیق داداشی را در اولین فرصت به دست خانواده اش در بابل رساندم و نوار رفیق حمید اشرف و رفیقی دیگر که سرودهائی در آن خوانده بودند را به دست زنده یاد شاعر انقلابی، سعید سلطانپور سپردم تا تکثیر و در اختیار جنبش قرار دهد. البته بیشتر سرودها را در آن نوار رفیق حمید اشرف خوانده بود. او در اول هر سرود هم دو – سه جمله ای در وصف آن گفته بود، مثلاً خوب بیاد دارم که در ابتدای سرودی که به اسم سرود چریکهای فدائی خلق معروف است با حالت افتخار آمیزی این جمله را گفته بود: “این سرود را رفیق کبیر ما مسعود احمدزاده و رفقای همراه او موقع رفتن به صحنه اعدام، می خواندند”. متأسفانه در اثر اشتباه رفیق داداشی (او مرتب با اشتیاق تمام به این سرودها گوش می داد)، بیشتر صحبت های رفیق حمید اشرف در آن نوار یا کاملاً پاک و یا بریده بریده شده بودند. در هر حال به هنگام آماده کردن آن نوار برای تکثیر، همه این قسمت ها و صدای رفیق ناشناخته، پاک و تنها صدای سرود خواندن رفیق حمید اشرف در اختیار جنبش قرار گرفت. این همان نواری است که امروز در جنبش وجود دارد و در سال 1357 گرمی بخش قلب مردم و هزاران هوادار پرشور سازمان چریکهای فدائی خلق شد. 

مسلماً بحث بر سر این نیست که ما از همه اسناد گذشته بخوبی محافظت کردیم. به هیچ وجه. اتفاقاً خیلی از اسناد و مدارک گذشته از میان رفته اند یا در دسترس عموم نیستند. مثلاً با این که یک نسخه از جزوه تحقیقات روستائی از منطقه قره داغ آذربایجان که رفیق بهروز دهقانی آن را با به جان خریدن خطرات زیاد و با درایت کامل تهیه کرده بود، به منطقه رسید و ما آن را برای چاپ و انتشار به اروپا فرستادیم، هیچوقت چاپ نشد و معلوم هم نشد چه بر سر آن آمد – هر چند به احتمال زیاد امروز در جائی مخفی نگاه داشته شده است.

جمعبندی کنم: 

1- همت رفقای منتشر کننده اسناد مورد بحث، به عنوان انجام یک وظیفه مبارزاتی، کاملاً ارزشمند است. تحسين این کار دو چندان می شد اگر آن ها در توضیح خود برای این اسناد نیز مستند سخن می گفتند و مثلاً بدون تحقيق لازم، برای گفتگوها تاریخ تعيين نمی کردند و يا عليرغم بی اطلاعی از نام شرکت کنندگان در مباحثه با تقی شهرام، نام های غیر واقعی روی آن ها نمی گذاشتند، و یا…موضوعات دیگری که چه بسا برخورد به آن ها موجب تردیدهائی در موارد دیگر آن توضیح گردد.

2- استناد به منابع حزب توده بدون تعمق در ماهيت اين حزب هميشه خائن، و تکرار ادعا ها و اتهامات پوچ و بی اساس آن ها ، کاری نيست که شايسته نيروهای انقلابی باشد.

3- بر اساس اطلاعات تا کنون موجود، آن چه به نام “گروه منشعب از سازمان چریکهای فدائی خلق ایران” شهرت یافته، گروهی بود که حزب توده طی تماس و کار روی افراد جدا شده از سازمان چریکهای فدائی خلق بعد از ضربه های سنگنین 8 تیر 55، برای اشاعه نظرات خود بوجود آورد، و بلافاصله پس از علنی شدن سازمان های سیاسی مخفی پس از سقوط رژیم شاه، بر اثر فشار توده های مبارز و آگاه ایران مجبور شد آن گروه دست ساز خویش را در درون خود جای دهد.

4-  در خاتمه مجبورم برای تمامی کسانی که با دیدی تاریخی و برای روشن شدن حقیقت به این اسناد می نگرند، یکبار دیگر تاکيد کنم که من نوار های صحبت رفيق حميد اشرف را برای اولين بار پس از اين که در سايت انديشه و پيکار درج شد شنيدم، و به همين دليل هم اين ادعا که در سال 56 و يا 57 رفيق حرمتی پور آن ها را داشته است را با واقعيت منطبق نمی دانم.

امید که این ملاحظات، خدمتی باشد برای روفتن غبار از چهره حقیقت. وظیفه ای که مرا به نوشتن این سطور واداشت. 

شهريور 1390- آگوست 2011

پاورقی ها:

1- عبارت “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” را به مثابه امضائی که در پای توضیح مربوط به نوارهای مورد بحث گذاشته شده و قاعدتاً بار مسئولیتی را حمل می کند، بکار می برم.

2- “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” در توضیح مربوط به نوارهای مورد بحث نوشته اند که “سازمان چریک های فدایی خلق ایران با این گروه منشعب ارتباط خود را حفظ کرد”. این به نوبه خود می تواند موضوعی مورد برخورد باشد. اما دراین جا دلیلی که برای این مورد ذکر شده این ادعا است که گویا “دور دوم گفتگوها بین رهبری مجاهدین و فدائیان که در اوایل دی ماه ۱۳۵۵ صورت گرفت، توسط همین گروه منشعب از س چ ف خ ا، برقرار شد.” (تأکید از نویسنده این سطور)، باید پرسید که این ادعا بر چه پایه و اساسی استوار است!؟  همان طور که در بالا اشاره شد مرکزیت سازمان مجاهدین در تاریخ 31 شهریور 1355 نامه ای برای سازمان چریکهای فدائی خلق نوشته است. در این نامه که در “مسایل حاد جنش ما” چاپ شده، پس از ذکر قطع رابطه کامل بین دو سازمان بعد از ضربه تیر ماه به سازمان چریکهای فدائی خلق، آشکارا نوشته شده است که “به هر صورت مدتی بعد تماس با رفقای فدائی حاصل گشت……رفقائی که در اولین جلسه ی مذاکرات حضوری بعد از ضربات این دوره شرکت داشتند که از عناصر مرکزی رفقای فدائی به شمار می آمدند….”.  در واقعیت امر، سه تن از رفقای فدائی که در آن دوره مسئولیت های مرکزیت را به عهده گرفتند، با توجه به اطلاعات خود ما، عبارت بودند از رفقا، صبا بیژن زاده، حسن جان فرجودی، بهنام امیری دوان. در “توضیح” هم در دنباله مطلب فوق چنین آمده است: “در گفتگوی دوم بین دو سازمان، دو نفر: حسن جان فرجودی لنگرودی و یک نفر دیگر از س چ ف خ ا و محمد جواد قائدی و مسعود فیروزکوهی از س م خ ا حضور داشتند”. بنابراین، این ادعای “تراب حق شناس- اندیشه و پیکار” که گویا ارتباط دو سازمان پس از ضربه های سنگین 8 تیر، در اوایل دی ماه ۱۳۵۵، از طریق گروه منشعب برقرار شده را نمی توان درست تلقی کرد. تاریح 31 شهریور 1355 در نامه مرکزیت سازمان مجاهدین، خود بیانگر آن است که ارتباط بین مرکزیت دو سازمان قبل از شهریور برقرار گشته بود، و این تاریخی است که هنوز افرادی از سازمان چریکها جدا نشده بودند و گروه منشعبی وجود نداشت.

3 و 4- کتابی که “توده ای” ها پس از شهادت تورج بیگوند به نام وی منتشر کردند را نمی توان حقیقتاً نوشته خود وی به حساب آورد. آن ها مدعی اند که رفیق وی به نام امیر معزز نوشته بیگوند را به حزب توده داده است. ولی موقعی که حزب توده به نام بیگوند کتاب منتشر کرد وی شهید شده بود و ریش و قیچی در دست “توده ای” ها بود که می خواستند از شهادت او به نفع اشاعه اندیشه های خود استفاده کنند. هدف حزب توده در واقع، مقابله با نظرات انقلابی چریکهای فدائی خلق با سوء استفاده از محبوبیت نام خود آن ها بود. امروز هم آن ها برای مقابله با نظرات چریکهای فدائی خلق اقدام به تجدید چاپ آن نوشته ها کرده  و یکی از دلایل تجدید چاپ کتاب بیگوند و اعلامیه توضیحی گروه منشعب را این طور بیان کرده اند: “در کنار تبلیغی که در دوران اخیر پیرامون آثار پرویز پویان و احمدزاده بعنوان دو تئوری پرداز جنگ مسلحانه و ترور در ایران می شود، از نظر ما باید ریشه های این تبلیغ را یافت و آن را خشک کرد.” (جانفشانی بی حاصل یک نسل انقلابیون ایران- ع. الهی).